CT Instrumentation & Physics
Wilbur L. Reddinger, M.S., R.T.(R)(CT)
Copyright  1997  OutSource,  Inc.
All rights  reserved
Computed tomography (CT) is the science that creates two-dimensional cross-
sectional images from three-dimensional body structures. Computed
tomography utilizes a mathematical technique called reconstruction to
accomplish this task. It is important for any individual studying the CT science
to recognize that CT is a mathematical process. In a basic sense, a CT image is
the result of "breaking apart" a three-dimensional structure and mathematically
putting it back together again and displaying it as a two-dimensional image on
a television screen. The primary goal of any CT system is to accurately
reproduce the internal structures of the body as two-dimensional cross-sectional
images. This goal is accomplished by computed tomography's superior ability
to overcome superimposition of structures and demonstrate slight differences in
tissue contrast. It is important to realize that collecting many projections of an
object and heavy filtration of the x-ray beam play important roles in CT image
formation. Each component of a CT system plays a major role in the accurate
formation of each CT image it produces.
CT Gantry
The first major component of a CT system is referred to as the scan or imaging
system. The imaging system primarily includes the gantry and patient table or
couch. The gantry is a moveable frame that contains the x-ray tube including
collimators and filters, detectors, data acquisition system (DAS), rotational
components including slip ring systems and all associated electronics such as
gantry angulation motors and positioning laser lights. In older CT systems a
small generator supplied power to the x-ray tube and the rotational components
via cables for operation. This type of generator was mounted on the rotational
component of the CT system and rotated with the x-ray tube. Some generators
remain mounted inside the gantry wall. Some newer scanner designs utilize a
generator that is located outside the gantry. Slip ring technology eliminated the
need for cables and allows continuous rotation of the gantry components. The
inclusion of slip ring technology into a CT system allows for continuous
scanning without interference of cables. A CT gantry can be angled up to 30
degrees toward a forward or backward position. Gantry angulation is
determined by the manufacturer and varies among CT systems. Gantry
angulation allows the operator to align pertinent anatomy with the scanning
plane. The opening through which a patient passes is referred to as the gantry
aperture. Gantry aperture diameters generally range from 50-85 cm. Generally,
larger gantry aperture diameters, 70-85 cm, are necessary for CT departments
that do a large volume of biopsy procedures. The larger gantry aperture allows
for easier manipulation of biopsy equipment and reduces the risk of injury
when scanning the patient and the placement of the biopsy needle
simultaneously. The diameter of the gantry aperture is different for the diameter
of the scanning circle or scan field of view. If a CT system has a gantry
aperture of 70 cm diameter it does not mean that you can acquire patient data
utilizing a 70 cm diameter. Generally, the scanning diameter in which patient or
projection data is acquired is less than the size of the gantry aperture. Lasers or
high intensity lights are included within or mounted on the gantry. The lasers or
high intensity lights serve as anatomical positioning guides that reference the
center of the axial, coronal, and sagittal planes.
X-ray Tube, Collimation, Filtration
CT procedures facilitate the use of large exposure factors, (high mA and KvP
values) and short exposure times. The development of spiral/helical CT allows
continuous scanning while the patient table or couch moves through the gantry
aperture. A typical spiral/helical CT scan of the abdomen may require the
continuous production of x-rays for a 30 to 40 second period. The stress caused
by the constant build up of heat can lead to a rapid decrease of tube life. When
an x-ray tube reaches a maximum heat value it simply will not operate until it
cools down to an acceptable level. CT systems produce x-radiation
continuously or in short millisecond bursts or pulses at high mA and KvP.
values. CT x-ray tubes must possess a high heat capacity which is the amount
of heat that a tube can store without operational damage to the tube. The x-ray
tube must be designed to absorb high heat levels generated from the high speed
rotation of the anode and the bombardment of electrons upon the anode surface.
An x-ray tubes heat capacity is expressed in heat units. Modern CT systems
utilize x-ray tubes that have a heat capacity of approximately 3.5 to 5 million
heat units(MHU). A CT x-ray tube must possess a high heat dissipation rate.
Many CT x-ray tubes utilize a combination of oil and air cooling systems to
eliminate heat and maintain continuous operational capabilities. A CT x-ray
tube anode has a large diameter with a graphite backing. The large diameter
backed with graphite allows the anode to absorb and dissipate large amounts of
The focal spot size of an x-ray tube is determined by the size of the filament
and cathode which is determined by the manufacturer. Most x-ray tubes have
more than one focal spot size. The use of a small focal spot increases detail but
it concentrates heat onto a smaller portion of the anode therefore, more heat is
generated. As previously described, when heat is building up faster than the
tube can dissipate it the x-ray tube will not produce x-rays until it has
sufficiently cooled. CT tubes utilize a bigger filament than conventional
radiography x-ray tubes. The use of a bigger filament increases the size of the
effective focal spot. Decreasing the anode or target angle decreases the size of
the effective focal spot. Generally, the anode angle of a conventional
radiography tube is between 12 and 17 degrees. CT tubes employ a target angle
approximately between 7 and 10 degrees. The decreased anode or target angle
also helps eleviate some of the effects caused by the heel effect . CT can
compensate any loss of resolution due the use of larger focal spot sizes by
employing resolution enhancement algorithms such as bone or sharp
algorithms, targeting techniques, and decreasing section thickness.
In CT collimation of the x-ray beam includes tube collimators, a set of pre-
patient collimators and post-patient or pre-detector collimators . Some CT
systems utilize this type of collimation system while other do not. The tube or
source collimators are located in the x-ray tube and determine the section
thickness that will be utilized for a particular CT scanning procedure. When the
CT technologist selects a section thickness he or she is determining tube
collimation by narrowing or widening the beam. A second set of collimators
located directly below the tube collimators maintain the width of the beam as it
travels toward the patient. A final set of collimators called post-patient or pre-
detector collimators are located below the patient and above the detector. The
primary responsibilities of this set of collimators are to insure proper beam
width at the detector and reduce the number of scattered photons that may enter
a detector.
There are two types of filtration utilized in CT. Mathematical filters such as
bone or soft tissue algorithms are included into the CT reconstruction process
to enhance resolution of a particular anatomical region of interest. Inherent tube
filtration and filters made of aluminum or Teflon are utilized in CT to shape the
beam intensity by filtering out low energy photons that contribute to the
production of scatter. Special filters called "bow-tie" filters absorb low energy
photons before reaching the patient. X-ray beams are polychromatic in nature
which means an x-ray beam contains photons of many different energies.
Ideally, the x-ray beam should be monochromatic or composed of photons
having the same energy. Heavy filtration of the x-ray beam results in a more
uniform beam. The more uniform the beam, the more accurate the attenuation
values or CT numbers are for the scanned anatomical region.
When the x-ray beam travels through the patient, it is attenuated by the
anatomical structures it passes through. In conventional radiography we utilize
a film-screen system as the primary image receptor to collect the attenuated
information. The image receptors that are utilized in CT are referred to as
detectors. The CT process essentially relies on collecting attenuated photon
energy and converting it to an electrical signal, which will then be converted to
a digital signal for computer reconstruction. A detector is a crystal or ionizing
gas that when struck by an x-ray photon produces light or electrical energy. The
two types of detectors utilized in CT systems are scintillation or solid state and
xenon gas detectors. Scintillation detectors utilize a crystal that fluoresces when
struck by an x-ray photon which produces light energy. A photodiode is
attached to the scintillation portion of the detector. The photodiode transforms
the light energy into electrical or analog energy. The strength of the detector
signal is proportional to the number of attenuated photons that are successfully
converted to light energy and then to an electrical or analog signal. The most
frequently used scintillation crystals are made of Bismuth Germinate
(Bi4Ge3012) and Cadmium Tungstate (CdWO4). Earlier designs utilized
Sodium and Cesium Iodide as the light producing agent. One of the problems
associated with these element was that at times it would fluoresce more than
necessary. The after glow problems associated with Sodium and Cesium Iodide
altered the strength of the detector signal which could cause inaccuracies
during computer reconstruction.
The second type of detector utilized for CT imaging system is a gas detector.
The gas detector is usually constructed utilizing a chamber made of a ceramic
material with long thin ionization plates usually made of Tungsten submersed
in Xenon gas. The long thin tungsten plates act as electron collection plates.
When attenuated photons interact with the charged plates and the xenon gas
ionization occurs. The ionization of ions produces an electrical current. Xenon
gas is the element of choice because of it's ability to remain stable under
extreme amounts of pressure. Utilizing more gas in a detector increases the
number of molecules that can be ionized therefore, the strength of the detector
signal or response is increased. The long thin tungsten plates of the gas detector
are highly directional. Ionization of the plates and the resultant detector signal
rely on attenuated photons entering the chamber and ionizing the gas. If the
xenon gas detectors are not positioned properly there is a chance that the ability
of the detector to produce an accurate signal is compromised because the
photons may miss the chamber. The xenon gas detectors are generally fixed
with the position of the x-ray tube which occurs with 3rd generation scanner
geometry designs.
The term detector refers to a single element or a single type of detector used in
a CT system. The term detector array is used to describe the total number of
detectors that a CT system utilizes for collecting attenuated information. 3 rd
generation CT imaging systems employ 800-1000 detectors while 4th
generation scanners include 4000-5000 individual detectors in a detector array.
The path that an x-ray beam travels from the tube to a single detector is referred
to as a ray. After the x-ray beam passes through the object being scanned, the
detector samples the beams intensity. The detector reads each ray and measures
the resultant beam attenuation. The attenuation measurement of each ray is
termed a ray sum. A complete set of ray sums is referred to as a view or
projection. It takes many views to create a computed tomography image.
Obtaining a single view does not give the entire perspective of the object being
scanned. Therefore, we can say that the detector is "seeing" an insufficient
amount of information. The attenuation properties of each ray sum are
accounted for and correlated with the position of each ray. At this point, the
detector has "collected" the projection or raw data. The more photons collected,
the stronger and more accurate the detector signal. This is essential for accurate
image reconstruction. The detector accomplishes this task by adding together
all the photon energy it has received. The detector receives all the projection
data and subsequently generates an electrical or analog signal. The signal
represents an absorption or attenuation profile. An attenuation profile is
obtained for each view or projection. Every detector in the detector array is
responsible for this task.
Detector efficiency describes the percent of incoming photons that a detector
converts to a useable electrical signal. The two primary factors that determine
how well a detector can capture photons relative to efficiency is the width and
the distance between each detector. It is important that detectors are placed as
close to one another as possible. Scintillation detectors convert 99-100 percent
of the attenuated photons into a useable electrical signal. Xenon gas detectors
are less efficient, converting 60-90 percent of the photons that enter the
chambers. The efficiency of the xenon gas detector is compromised by the
absorption of some of the photons by the ionization plates. Additionally,
photons may pass through the chamber without interacting with the gas
molecules. However, one advantage to this situation may be that some of the
photons absorbed by the plates were scattered photons. As in conventional
radiography scatter also adversely effects the CT image. Therefore, it is
reasonable to conclude that the gas detectors have low scatter acceptability.
Scintillation detectors convert almost all the information it receives including
scattered photons therefore, the detectors have high scatter acceptability.
The dynamic range describes how many levels of information a detector can
detect. The dynamic range determines the ability of a detector to detect and
differentiate a wide range of x-ray intensities. "Dynamic range of a detector
describes the range of x-ray exposures at the detector to which the system can
respond without saturation and produce satisfactory gray-scale images
(Morgan, 1983)." Current CT systems have an approximate dynamic range of
1,000,000 to 1 and 1,100 views or projections a second. CT systems have the
ability to respond to 1,000,000 x-ray intensities at approximately 1,100 views
per second. Unfortunately, display systems and human visual perception limits
the full use of this massive amount of data.
Data Acquisition System (DAS)
Once the detector generates the analog or electrical signal it is directed to the
data acquisition system (DAS). The analog signal generated by the detector is a
weak signal and must be amplified to further be analyzed. Amplifying the
electrical signal is one of the tasks performed by the data acquisition system
(DAS) (Seeram, 1994). The DAS is located in the gantry right after or above
the detector system. In some modern CT scanning systems the signal
amplification occurs within the detector itself. Before the projection or raw
data, which is currently in the form of an electrical or analog signal, goes to the
computer it must be converted to digital information. The computer does not
"understand" analog signals therefore, the information must be converted to
digital information. This task is accomplished by an analog to digital converter
which is an essential component of the DAS. The digital signal is transferred to
an array processor. The array processor solves the statistical information using
algorithmic calculations essential for mathematical reconstruction of a CT
image. An array processor is a specialized high speed computer designed to
execute mathematical algorithms for the purpose of reconstruction (Berland,
1987). The array processor solves reconstruction mathematics faster than a
standard microprocessor. It is important to note that special algorithms may
require several seconds to several minutes for a standard microprocessor to
compute. Recently, processors that compute CT reconstruction mathematics
faster than an array processors have been utilized to solve reconstruction
mathematics essential to the development of CT fluoroscopy. The term image
or reconstruction generator is used to describe this type of computer.
Further discussion of the CT system computer and image reconstruction will be
provided in a future module titled CT Instrumentation and Physics Part 2.
CT Patient Table or Couch
The final component of the scan or imaging system is the patient table or
couch. CT tables or couches should be made with a material that will not cause
artifacts when scanned. Many CT tables or couches are made of a carbon fiber
material. The movement of the table or couch is referred to as incrementation
or indexing. Helical/spiral CT table incrementation or indexing is quantified in
millimeters per second mm/sec because the table is moving for the entire scan.
All table or couch designs have weight limits that if exceeded may compromise
incrementation or indexing accuracy. Various attachments are available for
different types of scanning procedures. Attachments for direct coronal scanning
and therapy planning are commonly used in many CT departments.
Berland, Lincoln L. (1987). Practical CT Technology and Techniques.
New York: Raven Press.
Bushberg, Jerrold T., Seibert, J. Anthony, Leidholdt, Edwin M., and
Boone, John M. (1994). The Essential Physics of Medical Imaging. St.
Baltimore: Williams & Wilkins.
Bushong, Stewart. (1993). Radiologic Science for Technologists. 5th
edition. St. Louis: CV Mosby Publishers.
Behrman, Richard H. Editor. (1994) Study Guide to Computed
Tomography Advanced Applications. Greenwich, Connecticut:
Clinical Communications Inc.
Curry, Thomas S, Dowdey, James E., and Murry, Robert C. (1990).
Christensen's Physics of Diagnostic Radiology. 4th edition.
Philadelphia: Lea & Febiger.
Morgan, Carlisle L. (1983). Basic Principles of Computed
Tomography. Baltimore: University Park Press
Scroggins,D. , Reddinger,W. , Carlton,R., & Shappell,A. (1995).
Computed Tomography Review. Philadelphia: J.B. Lippincott
Seeram, Euclid. (1994). Computed Tomography. Philadelphia: W.B.
Saunders Company.
Wolbarst, Anthony B. (1993). Physics of Radiology. St. Norwalk, CT:
Appleton & Lange.

+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1387ساعت 3:57  توسط مهدی xray   | 

عکسبرداری با MRI

MRI روشی است که می‌توان با کمک گرفتن از آن تصاوير بسيار دقيق و واضحی از اندامهای درون بدن بدست آورد . MRI مخفف کلمه لاتين Magnetic Resonance Imagingبه معنی تصوير برداری با تشديد مغناطيسي می‌باشد.

سير رشد و تحولی

پديده تشديد در مورد هسته‌های اتم اولين بار توسط فليكس بلانچ    (Flix-Blanch)  و  ادوارد بورسل (Edvard-Borsel) در سال 1946 کشف شد. اين دو دانشمند به خاطر اين کار در سال 1952 جايزه نوبل دريافت کردند. هسته های اتمها دارای بسامدهای متفاوت هستند اگر اين بسامدها را بتوان مشخص کرد می توان از اين پديده در تعيين نوع اتم استفاده کرد. در بين سالهای 1950 تا 1970 با تكيه بر اين ويژگي (NMR) يا تشديد مغناطيسي هسته ابداع شد که از آن برای تشخيص ساختمان فيزيكي و شيميايي  مولکولها استفاده می‌شود.

در سال 1970 بود که دريافتند اگر نيروي محرک را در هسته هايي که در اثر پديده تشديد انرژی دريافت کرده و دامنه نوسان آنها را افزايش يافته است قطع کنيم، هسته ها با از دست دادن اين انرژی به صورت امواج الکترومغناطيسي و مقداری هم آزمايش‌های مربوط به گرما به حالت پايه خود برمی‌گردند. اين زمان برگشت به حالت پايه در تركيبات مختلف متفاوت است با شناسايي اين پديده سعی کردند از اين ويژگی برای ايجاد تصوير استفاده کنند که پايه روشی به نام MRI شده‌است. اولين بار ريموند داماديان (Rimond-Damadyan) از اين ويژگی برای تشخيص تومورها استفاده کرد. بعد از وی افراد ديگری در اين زمينه کار کردند و با بکارگيری فنون و روشهای بهتر زمان لازم برای تصوير برداری را کاهش دادند. روش‌ها و فنون جديد ارائه شده امروزه MRI را به يک روش مفيد برای تصوير برداری مبدل کرده‌است.
مکانيزم کار MRI
سه نوع حرکت در اتم مورد بحث است.
• چرخش الکترونها حول محور خود
• چرخش الکترون به دور هسته
• چرخش هسته به دور محور چرخش

هسته هايی که تعداد نوکلئونهای آنها فرد است (مجموع پروتون و نوترونهای هسته را نوکلئون می‌گويند) به دور محور خود حرکت چرخشی دارند اين ويژگی را ويژگی اسپين و اين هسته ها را هسته فعال تشديد مغناطيسی می گويند. به علاوه اين هسته ها را می توان مانند يک مغناطيس کوچک با قطبهای N و S در نظر گرفت. به اين دليل گفته می شود هسته يک دو قطبی مغناطيسی است و اين ويژگی مغناطيسی ذاتی را همان مغناطيس می گويند. پس هسته فعال تشديد مغناطيسی دارای دو ويژگی اسپينی و ممان مغناطيسی است.

در بدن انسان هسته‌هايی که اين ويژگی را داشته باشند N15 ، O17 ، C13 ، P31 ، Na23 ، H هستند. در تصوير سازی به غير از اينکه هسته از نظر مغناطيسی بايد فعال باشد فراوانی لازم در نمونه را نيز بايد داشته باشد. هسته اتم هيدروژن هم ميدان مغناطيسی دارد ، هم در تمام بدن پخش است و چون هسته کوچک است و تحت تاثير يک پروتون قرار دارد، ممان مغناطيسی آن بزرگ می‌باشد. در نتيجه در تصويربرداری می‌تواند مورد استفاده قرار بگيرد.

ساختمان دستگاه MRI
بطور عمده بدن انسان از آب و چربی تشکيل شده‌است. آب 3/2 وزن بدن را شامل می شود و دارای دو اتم هيدروژن و يک اتم اکسيژن در هر مولکول است. مولکولهای چربی نيز به مقدار زيادی هيدروژن دارند. به طور کلی مقدار اتم هيدروژن بدن تقريبا 63 درصد است. و اين اتم که مقدارش بيشتر از ديگر عناصر است، دارای سيگنال MRI می باشد. از آنجايی که بين محتوای آب اندامها و بافتها تفاوت وجود دارد، و همچنين در خيلی از بيماريها روند آسيب رسانی منجر به تغيير در محتوای آب می شود، اين روش تصوير برداری بطور وسيع در پزشکی بکار برده می شود.

دستگاه MRI لوله‌‌ای است که بوسيله آهنربای دايره‌ای شکل دواری احاطه شده است. اين آهنربا ميدان مغناطيسی ايجاد می کند. در اينجا موج راديويی با طول موجهای متفاوت سطح نمونه را جاروب می کنند. انتهای نمونه با جذب انرژی از موج راديويی هم فرکانس با چرخش آنها ، به حالت انرژی بالاتری می روند و در راستای ميدان مغناطيسی خارجی قرار می گيرند.

با قطع ميدان اين هسته ها به حالت اوليه خود برمی گردند. در اين هنگام است که از ماده امواج الکترومغناطيسی با بسامد راديويی تابش می شود که توسط سيم پيچی که به آن کويل می گويند، دريافت انجام می‌شود. اين سيم امواج دريافتی را به جريان الکتريکی تبديل می‌کند. سپس اين جريانها تقويت می‌شوند و به عنوان سيگنالهای MRI به رايانه داده می‌شود. رايانه با استفاده از سيستم تبديلی به نام تبديل فوريه اين داده ها را به تصوير تبديل می‌کنند. اين تصوير بسيار دقيق است و تغييرات بسيار کوچک را نيز می‌تواند نشان دهد.
نحوه تصويربرداری
فردی که قرار است با اين روش مورد تصويربرداری قرار گيرد نبايد هيچ شی فلزی مانند ساعت ، انگشتر ، مفصل مصنوعی و .... داشته باشد. و يا شی فلزی در نزديکی دستگاه MRI قرار گيرد ، زيرا ميدان مغناطيسی روی اين مواد فرومغناطيسی اثر گذاشته و نه تنها باعث تداخل در امر تصويربرداری می شود، بلکه می تواند به خود فرد نيز آسيب برساند به همين دليل است که دستگاه MRI را در اتاق‌های ويژه‌ای قرار می دهند. اين اتاقها نسبت به امواج الکترومغناطيسی نفوذناپذبرند. در نتيجه امکان ورود يا خروج برای اين امواج وجود ندارد. به علاوه لباس مخصوصی را تن بيمار می‌کنند که هيچ قسمت فلزی نداشته باشد.

در حين عمل تصويربرداری فرد بايد آرام باشد. به اين منظور می‌توان يک آرام بخش ملايم به وی داد. سپس او را روی تخت خوابانده و از وی می‌خواهند که به طور عادی نفس بکشد. بعد از اينکه فرد در دستگاه قرار گرفت، محل مورد تصويربرداری را با نور مشخص می کنند و اسکن کردن شروع می‌شود. در فواصل زمانی که اسکن کردن قطع می‌شود وی می‌تواند قدری حرکت کند ، ولی نه آنقدر که از محل مورد نظر جابجا شود. شخص در طول اسکن می‌تواند از طريق دکمه‌ای که در اختيار او قرار داده‌اند به مسئولين اطلاع ‌دهد، و اسکن کردن متوقف ‌شود. بعد از اتمام کار اطلاعات تصويری به رايانه‌ای داده می‌شود و رايانه با بررسی اطلاعات ، تصويری ايجاد می کند که روی فيلم منعکس می‌شود.
موارد منع کاربرد
اگر فرد قلب مصنوعی يا درون کاشت فلزی و يا به طور کلی فلز در بدن خود داشته باشد (گلوله يا ترکش) نبايد از MRI استفاده کند. زيرا ميدان مغناطيسی می‌تواند باعث جابجايی آنها شود. همچنين اگر فرد ترسی از محبوس شدن در دستگاه را داشته باشد، بايد اين مطالب را به مسئولين مربوطه اطلاع دهد.

موارد کاربرد
از اين روش می‌توان برای تشخيص ، درمان و دنبال کردن مسير بيماری استفاده نمود. مثلا تمام ناهنجاريهای مغز و نخاع به وسيله MRI نشان داده می‌شود. با اين روش می‌توان تشخيص داد که درد کمر به علت درد عضله است و يا به علت فشار روی عصب می‌باشد. همچنين در درمان و تشخيص و روند توسعه سرطان از اين روش استفاده می‌شود. موارد کاربرد MRI بسيار زياد است که در اين جا فقط چند نمونه ذکر شد.
اهميت MRI
MRI روشی است که در حدود 50 سال از عمر آن می گذرد. ولی در اين مدت پيشرفت‌های بسياری کرده و جوايز نوبل متعددی به اين موضوع تعلق گرفته‌است. برای مثال جايزه نوبل پزشکی سال 2003 به پاول لاتربر و پيتر منسفيلد به خاطر کار بر روی MRI تعلق گرفت. پاول لاتربر نشان داد که به کار بردن گراديان در ميدان مغناطيسی ايجاد تصويرهای دو بعدی را ممکن می سازد. وی در سال 1973 توضيح داد که چگونه با اضافه کردن گراديان مغناطيسی به آهنربای مرکزی امکان آشکارسازی مقطع عرضی لوله‌ای که در آن آب معمولی وجود دارد و با آب سنگين احاطه شده‌است، ممکن می‌شود. هيچ روش تصوير برداری نمی‌تواند بين آب سنگين و آب معمولی  فرق  قائل  شود.

پيتر منسفيلد گراديان را در ميدان مغناطيسی مورد استفاده قرار داد تا بتواند به طور دقيق تفاوتهای تشديد را نشان دهد. اين قدم اصلی برای ايجاد يک روش کاربردی تصويرسازی بود. همچنين وی نشان داد که چگونه با تغيير سريع گراديان می‌توان به سرعت تصوير بدست آورد ، که به اين روش Echo-Planer scaning می‌گويند. اين روش در دهه اخير در کاربردهای بالينی مفيد بوده ‌است. تعدد در جوايز نوبل مربوط به MRI اهميت اين موضوع را به خوبی نشان می دهد. اين روش ، تصاويری با دقت بالا از اندامهای بدن فراهم می کند و امروزه به ميزان زيادی در دنيا کاربرد دارد و می تواند جايگزين روشهای قبلی شود. زيرا با توجه به دانش امروزه ما هيچ عارضه جانبی ندارد.

منبع : دانشنامه رشد

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام اردیبهشت 1386ساعت 2:43  توسط مهدی xray   | 

كشف اشعه ايكس در نوامبر سال 1895 يكي از مهمترين وقايع علمي و پزشكي بود .اما كشف براي بيش از صدسال پيشرفت و توسعه در راديولوژي تازه سر آغاز راه بود .

سالهاي 1895 الي 2005 با توجه به تحولات و پيشرفتهاي شگرف در علم تشخيص و درمان توسط اشعه ايكس ،قرن راديولوژي لقب گرفته است .

انچه در ذيل مي ايد نكات مهم و برجسته اين علم از ابتدا تا به امروز ميباشد كه توسط كالج آمريكائي( ACR ) فراهم شده است .


پروفسور و فيزيكدان آلماني ويليام كنراد رونتگي اشه ايكس را در هشتم نوامبر در آزمايشكاه خود در ورزبورگ كشف كرد .

در 28 دسامبر ،رونتگن كشف خود را طي يك مقاله علمي اعلام نمود .اين مقاله درباره نوع جديدي از اشعه در مقياس وسيعي منتشر شد .


در 23 ژانويه رونتگن اولين سخنراني خود را درباره اشعه ايكس انجام دارد .

كشف رونتگن در مورد لوله هاي كروك ( Crooke ) شور و هيجاني در ازمايشگاههاي سراسر جهان بوجود آورد.

پژوهشگران در مورد عملكرد اشعه ايكس و امكان طراحي تيوبهاي اشعه ايكس تغيير مينمايد ولي محتوي و اساس ان تا 1913 يكسان باقي مينمايد.

*در ژانويه سال 1896 اولين دستگاه فلورسكوپي توسط دانشمند ايتاليايي انريكو سالويوني ( Enreco salvioni ) ساخته شد در حاليكه در همين زمان مخترع امريكايي توماس اديسون نيز در اشعه ايكس و دستگاهي مشابه با فلورسكوپي كار ميكرد.دستگاه فوق از يك جعبه تشكيل شده بود كه در يك طرف ان چشم به طور مناسب قرار گرفته و در انتهاي ديگر ان صفحه فلورسنتي تعبيه شده بود .

اساس دستگاه هاي فلورسكوپي در حال حاضر نيز بر همين پايه است .

در ماه مارس عكس راديولوژي كه رونتگن گرفته بود به عنوان مدرك و شاهدي در دادگاه منترال مطرح شد ومتهم بدون دليل خاصي به مردي كه در دادگاه حاضر بود شكيك كرد بود.اشعه ايكس وجود گلوله را در بدن او ثابت كرد كه حتي در جراحي و معاينه به ان پي نبرده بودند .

دستگاههاي اشعه ايكس در بيمارستانها بوسيله افرادي كه صلاحيت پزشكي داشتند و يا نداشتند بكار گرفته شد .يكي از اولين پزشكاني كه به عنوان يك حرفه تخصصي اشعه ايكس را به كار برد ،دكتر فرانسيس هنري ويليام از بوستون بود .او كاربرد اشعه ايكس را براي تشخيص پزشكي تشريح نمود كه شامل استفاده از فلورسكوپي به منظور تحقیق در رگهاي خون است كه اولين كاتتر را دكتر فورسمان با دست خود به داخل وريد خود فرستاده و انرا به قلب رسانيد .امروزه انرا بنام آنژيوگرافي مي شناسيم .


در ماه دسامبر ،ماري و پركوري درپاريس ،راديوم را كشف نمودند كه عنصر جديدي بود و ميزان تشعشع ان 200ميليون بار بيشتر از اورانيوم ميباشد.

در سال 1903 كوري و آنتوني هنري بكرل ،مشتركا جايزه نوبل را بخاطر تحقیق در راديو اكتيو دريافت نمودند .

پرفسور نانسي نايت ( Nancy knight ) مورخ و رئيس مركز تاريخ راديولوژي آمريكا چنين ميگويد: كشف راديوم مثل كشف اشعه ايكس توجه جهانيان را به خود جلب كرد،دانشمندان مي دانستند كه تشعشع اشعه ايكس و راديوم مشابه هم هستند ،اما راديوم نوع طبيعي اشعه بود .

در سراسر جهان مردم معتقد بودند كه راديوم خصوصيات پزشكي عجيبي دارد .گفته مي شدكه براي درمان يبوست ،فشار خون پايين ،بي خوابي عصبي ،كرم های پوستي و خمير دندان ها كاربرد دارد .مردم براي استفاده ار آبهاي معدني حامل راديو اكتيو ازدحام ميكردند .يك مرد احمق در اثر نوشيدن آب محتوي راديو اكتيو در يك مهماني راديو اكيتو( Radium cocktail party ) جان خود را از دست دارد .


داشمندان آلماني Friedrich Giesel و Wolkhoof Friedrich كشف كردند كه امواج راديولوژي براي پوست خطر ناك است . پيركوري عمدا يك تكه اورانيوم را به مدت ده ساعت بر وي پوست بازوي خود گذاشت كه در نتيجه منجر به سوختگي پوست شد .

هنري بكرل هم نمونه اي را در جيب خود حمل كردكه ان هم موجب سوختگي در شكم وي شد .

راديولوژي كه به عنوان علم پزشكي پديدار شد و ثابت كرد كه استفاده ار اشعه ايكس نياز به مهارت و تخصص و دانش كا في در فيزيك دارد .


تصویر اشعه ایكس از قفسه سینه و برای تشخیص سل برای عموم بیشتر از تشخص سرطان مورد توجه قرار گرفت . تابش های بالای قفسه ، با 10 الی 20 راد مورد استفاده قرار گرفت .

رونتگن در دهم فوریه 1923 فوت كرد .

اولین آنژیوگرافی مدرن در 1927 بوسیله پزشك پرتغالی Egaz Moniz انجام گرفت . وی موفق به تصویر برداری از سیستم گردش خون در مغز یك انسان زنده گردید . او فن آنژیوگرافی وریدی را توسعه می دهد و با تزریق ماده حاجب در ورید جریان انتقال آنرا تا مغز مشخص می كند . دكتر Graham Evarts و دكتر warre . H . cole از دانشگاه سنت لوییز واشنگتن با استفاده از ماده حاجب و اشعه ایكس موفق به مشاهده كیسه صفرا گردیدند كه كشف مهمی در تشخیص بیماریهای كیسه صفرا می باشد . این كشف نقش شانس را در علم نشان داد . پزشكان برای مدت چهار ماه و نیم هر روز صبح ماده حاجب را به سگها تزریق می كردند . و عصرها كیسه صفرای سگ ها را جهت تاثیر آن با گرفتن تصاویر اشعه ایكس مورد مطالعه قرار می دادند ، ولی چیزی مشاهده نمی كردند . تا اینكه یك روز بر حسب اتفاق تصویری از یك سگ گرفتند كه با همه متفاوت بود . پس از تحقیقات مشخص شد كه آن سگ بر خلاف سگهای دیگر آن روز تغذیه نشده است یعنی ناشتا بوده است و این آغاز كشف از نحوه عملكرد صفرا بود .


در سال 1934 اولین برد تخصصی رشته رادیولوژی توسط مجمع پزشكی آمریكا رسماً تشكیل گردید

در سال 1936 اولین تصویر مقطعی از بدن باتوموگرافی توسط اشعه ایكس در یك جلسه رادیولوژی به نمایش گذاشته شد . در این روش انقلابی ، تیوپ اشعه ایكس در یك صفحه مشحص در زاویای مختلف به دور بدن بیمار می چرخید و تصویربرداری می كرد . تصویر بدست آمده به این ترتیب دارای وضوع بسیار خوب از اجزاء بدن در همان مقطع بود . این روش همچنین IMinography نامیده می شود كه بعداً در دهه 1970 پایه و اساس سی تی اسكن را تشكیل داد.

با افزایش ولتاژ ، اشعه ایكس توسعه بیشتری می یافت ولی از نظر كلینیكی پیشرفتی حاصل نمی كرد تا اینكه در اوایل مارس 1932 آزمایشات و درمانهای كلینیكی آغاز شد . در نتیجه مطالعات اشعه تولید شده در ولتاژهای 70000 تا 2000000 ولت برای سرطانهای نای استفاده شد . دانشمندان گزارش دادند كه نتایج مشابه می تواند با استفاده از افزایش ولتاژ و دوز بالاتر حاصل شود كه موجب ناراحتی كمتری برای بیمار می شود . این نتایج محققان را بر آن داشت با وجود محدودیت ها ، ساخت تجهیزات با ولتاژ بالاتر را توسعه دهند . میزان عوارض ثانویه برای خود بیمار و تاثیر در تومورها و میزان درمان به طور جدی تعداد شركتهای بیمه با طرحهای پزشكی برای پوشش خدمات اشعه ایكس هر روز افزونتر می شد.


بتاترون به عنوان یك شتاب دهنده چرخشی الكترون توسط دكتر دونالدكریست از دانشگاه ایلی نویز (IIIlonois) در فاصله سالهای 1943-1940 توسعه یافت . این دستگاه با چرخش و سرعت دادن به الكترون توسط یك كاتد گرم در لوله شیشه ای و در درون یك مگنت بزرگ انرژی بیش از 20 میلیون ولت ایجاد می كند.


توسط دكتر w. Goodwin كاربرد اشعه ایكس در نفروستومی با استفاده از ستون و كاته تر براتی درمان سرطان و سنگ كلیه معرفی گردید . این دو روش باعث می شد كه برخی از بیماران بدون جراحی درمان می شوند.

رادیوایزوتوپ ها به عنوان منابع اشعه گاما برای رادیوتراپی معرفی شدند . به عنوان كبالت مضر 69 به كبالت 60 تغییر داده شد و اشعه گاما عمق و نفوذ بیشتر بدون آنكه به پوست آسیب برسانید برای درمان سرطان استفاده می شد . دستگاههای كبالت به آسانی و سریعتر و ارزانتر نسبت به بتاترون تولید شده و جایگزین آن گردید .

با توجه به توسعه های عمیق ماورا صوت در جنگ جهانی دوم به منظور ردیاب صوتی ( سونار ) در ناوبری هوایی و دریانوردی استفاده از آن در تشخیص پزشكی مورد توجه قرار گرفت و تصاویری حاصله از اكوی بافتهای بدن ایجاد شد . پزشك سیم نازك استفاده كرد كه به كاتتر كمك می كند كه راحت وارد رگ بشود . گاید وایر وارد رگ شده و سپس او موقعیت آنرابافلوسكوپی مشاهده نمود.


در سال 1960 دكتر روبروت ایگان از دانشگاه تگزاس و فوق تخصص موسسه Anderaon Tumor از هوستون با حمایت خدمات بهداشت عمومی آمریكا نتایج سه سال تحقیق ماموگرافی را منتشر كرد . گرچه از مدتها قبل مطالعات اشعه ایكس از پستان انجام شده بود ولی تحقق رایگان تاثیر ماموگرافی را در تشخیص سریع پستان نشان داد. دكتر ایگان بدون اینكه هیچ آزمایشی فیزیكی انجام دهد و یا هیچ دانشی درباره تاریح پزشكی زمان داشته باشد . آزمایش وجود سرطان را انجام داد . ایگان نشان داد كه سرطان پستان با دقت 99-97 درصد قابل تشخیص است و با توسعه دستگاههای ماموگرافی نتایج با دقت بیشتری حاصل شد . دكتر چارلز داتر اولین گزارش آنژیوپلاستی را برای باز كردن رگهای مشدود شده و جذف پلاك ها را بدون عمل جراحی تهیه نمود . آنها گاید وایر یا سیم راهنمای جراحی را به باریكترین رگها وارد كرده و با گاید وایرهای جراحی های كوچك و باریك تر شروع و كم كم با گاید وایرهای جراحی های بزرگتر ادامه می دهد . پلاك ها به دیوارهای داخلی رگ چسبیده و باعث تنگی می شدند كه با فشار كاتترها پخش شده و رگ باز می شد .

مطالعات انجام شده در خدمات بهداشتی عمومی آمریكا نشان می دهد 48 درصد مردم هر ساله اشعه ایكس را دریافت می كنند . شهرنشینان با 53 درصد بیشترین و كشاورزان با 31 درصد كمترین اشعه را دریافت نموده اند .


سی تی اسكن یا برش نگاری كامپیوتری با تصویربرداری مقاطع بدن با استفاده از كامپیوتر و اشعه ایكس معرفی گردید . همانند اولین دستگاه توموگرافی در سال 1936 تیوب به دور بیمار می چرخد و در هر زاویه تصویری برداشته می شود . با قرار گرفتن بدن در میدان مغناطیسی ، پروتون های اتم های هیدروژن مولكول آب ، بطور یكنواخت در جهت میدان قرار می گیرند . با تابش سیگنال رادیویی با فركانس بالا پروتون هسته این اتم تهییج می شوند كه موجب چرخش پروتون های اتم هیدروژن یك می گردد . با قطع امواج رادیوییی پروتونها به حالت اولیه برگشته و امواج ضعیفی ایجاد می كنند كه با دریافت آنها و پردازش توسط كامپیوتر ، تصاویر ام آر آی ایجاد میشوند .

با استفاده از مولدهای ولتاژ بالا و قابل كنترل با پالس از میزان تابش اشعه در فلورسكوپی كاسته شد و با پردازش آنها و استفاده از تصاویر دوربین های ویدیویی امكان ضبط تصاویر فلورسكوپی پیش امد.

كاربردپزشكی ( positron emission tomography ) pet آغاز شد و با تزریق مواد رادیواكتیو در بدن ، اجزای آن به صورت یك منبع تشعشعی پوزیترونی در آمده و با استفاده از تصاویر pet ماشین تعشعش حاصل از سلولها دریافت شد . با استفاده از تصاویر pet سرطان قابل تشخیص می باشد .

رادیولوژی از راه دور ( teleradiology ) برای ارسال تصاویر با استفاده از بزرگراههای ارتباطی معرفی گردید . در تله رادیولوژی با استفاده از توانایی شبكه ها در ارسال و اطلاعات بیماران از یك نقطه جهان به نقطه دیگر فرستاده می شود. حجم اطلاعات تصاویر رادیولوژی با تصاویر یك متن قابل مقایسه نیست و برای ارسال آنها شیوه های مخصوص ابداع شده است .

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و دوم آبان 1385ساعت 1:33  توسط مهدی xray   | 


Basic Anatomy

1-جسم مهره  یاVertebral body

2-دیسک بین مهره یا Intra vertebral disk

3-عصب نخاعی یا  Spinal nerve

4-ریشه های قدامی وخلفی اعصاب یا Poterior & Anterior root

      5- نخاع وبافت سفیدوخاکستری نخاع

      6-Central canal

      7-عضلات پارا ورتبرال وزوائد مهره

Common indication

 1-پرولاپس وبیرون زد گی دیسک برروی نخاع وریشه ها

 Disc prolapse with cord or nerve root

 2-التهاب دیسک یا Discitis

 3-تنگی واستنوزکانال نخاعی

 4-دیسرا فیسم نخاعی یعنی دوشقه شدن ستون فقرات نخاع در اثرعامل سیرنکس ودیاستومیلیا (Syrinx-Diastematomyelia)

   5-بررسی وارزیابی کونوس مدولاریس با نشانه وعلامت ویژه

 6-التهاب فضای آراکنوئید=Arachnoiditis

  7-Failed back syndrome



1-Posterior spinal cord= phased array spinal cord=rectangular surface  coil

 2-پد های زیرزانو

 3-پلاگ های گوش


Patient positioning

1-بیمارسوپاین وزانو خمیده وپدها زیرزانوها برای راحتی بیمار

2-کاهش قوس کمرو Flattenشدن انحناء وCurveکمر

 3-قرار گرفتن کویل ازناحیه ساکروم تا بالای کمر

 4-عبورنوروخط طولی مگنت برمید لاین (pass midline)

 5-عبور خط عرضی ا ززیرمارجین دنده تحتانی (lower costal margin)


Suggested protocol

1-ساجیتال T1وT2بر مبنای روش اسپین اکویا SE=spin echo   درامتداد ستون فقرا ت

 2-آگزیال T1ودرصورت نیازT2:موازی با فضاهای دیسکها

 یاDisk space برش زده میشود وا ززیرلامینای یک مهره

 تا بالای لامینای مهره دیگرباید پوشش داده شود

 3-کرونال T1ودرصورت نیازT2  SE مانند بیماران اسکولیوزیس


Image optimization (Technical issues)   توجهات تکنیکی

1-SNR درکمربستگی به کیفیت کویل دارد

2-بدن وکمربیماردرتماس کامل با کویل باید باشد

3-چربیهای انتهای کمرگاهی تداخل تصویرایجاد میکنند

4- Phase array coilبرای نمایش کمروپشت خیلی خوب

هستند وSNRورزولوشن بالا ایجاد میکنند

5-فلوی CSFدرناحیه کمرکاهش جریان دارد

6-انتخاب ماتریکس وپارامترهای تکنیکی مناسب ضروری است

 7-بسیاری از بیماران به دلیل دردهای شدید دراثرپرولا پس

 دیسک نیازبه فلکشن زانووپد درزیرزانودارند

Artifact problems

1-جریان آهسته CSF درناحیه کمر آرتیفکت کمترایجاد میکند

 2-Phase Artifact ناشی ازآئورت وورید (IVC=inferior vena cava)وجریان عروق های لاترال گاهی اشکال ایجاد میکندواستفاده ازاسپاشیال پری ساچوریشن ناحیه قدام ضروری


3- آرتیفکت آلایزینگ یا آلیاسینگ درمقطع ساژیتال که دراین آرتیفکت ناحیه سرنگ به ناحیه شکم رانده میشود .جهت رفع آن کاهش FOB لازم است .


Indication contrast of lumbar and spine

1- درتشخیص پرولاپس دیسک بعد ازعمل برای تشخیص بافت اسکارزیرامعمولا بافتهای اسکاربعد ازتزریق بلافاصله Enhance میکنند اما خود دیسک خیر.

2- برای تشخیص ضایعات کونوس مدولاریس

3- برای تشخیص بیماریهای عفونی 

4- نئوپلاسمهای Nonepidurals

5- تشخیص وتمایزتومورهای اینتراواکسترامدولاری واینتراواکستراکانال



+ نوشته شده در  یکشنبه چهارم دی 1384ساعت 15:36  توسط مهدی xray   | 

دراین قسمت سعی می کنم در مورد mri و تکنیکهای آن مطالب کاربردی در  حد توان بنویسم منتظر نظرات و پیشنهادهای شما هستم (با تشکر از آقای زارع)

MRIو تکنیکهای mri مغز

انواع SectionوPlanازدید آناتومی

1- برش ساژیتال: بدن را به دو قسمت Left and right

 2-برش کرونال:تقسیم بدن به دو قسمت  Anterior and posterior

 3-برش آگزیال:تقسیم بدن به دوقسمت Superior and inferior

نکات قابل توجه

1-هیپوسیگنال=هیپواینتنس=کاهش سیگنال=Hypo intensity

2-هیپرسیگنال=هیپراینتنس=افزایش سیگنال=Hyper signal

 3-ایزو اینتنس=Isointense  =سیگنال بینابینی

 4- Signal void=بدون سیگنال

 5-پا لس سکونس= sequence=pulse sequence


آناتومی پایه مغز(شکل 2و3)

         1- لوبهای مختلف مغز


         3-غده هیپوفیز(pituitary gland)


         5-کورپوس کالوزوم (corpus calosum)


         7-مخچه (cerebellum)

         8-بطن چهارم (Forth ventricle)

         9-Sylvian fissure

         10-غده پینه آ ل

         11-بطنهای طرفی

         12-عصب چشم(Optic nerve)

         13-بولب بینائی(Olfactory bulb)

         14-طناب نخاعی(Spinal cord)


         Medulla oblongata

Common indication   کاربردهای شایع mri

         1-Multiple sclerosis (MS)

         2-بررسی وتشخیص تومورهای اولیه وضایعات متاستاتیک

         3-بررسی انواع سکته هایا Infarction که شامل CVA (cerebral vascular accident) ونیزTIA (transient ischemic attack)

         4-خونریزی یاHemorrhage

         5-کاهش یاازدست دادن شنوائی (Hearing loss)

         6-اشکالات بینائی (Visual disturbances)

         7-عفونت (Infection)

         8-ضربه ها(Trauma)

         9-علائم ونشانه بیماریهای عصبی ونورولژی نا مشخص


Equipment  تجهیزات(شکل 4)

         1-کویل Head که به نامquadrature or phased Array

         2-Immobilization pads and scraps

         3-Ear plugs

         4-High- performance gradients for EPI (echo planer imaging)


Patient positioning

1-بیمار دروضعیت Supine

 2-سر بیماردر داخل کویل مغزبدون روتیشن

 3-خط Inter papillary lineعمود برتخت

 4-Longitudinal alignment light lies in the midline

  5-Horizontal alignment light passes through the nasion

 6-استفاده ازStraps-foam pads

 پروتکلهای پیشنهادی شکل 5و 6(   ( Suggested protocol

         1- تهیه نمای عرضی یا Transverse یا Axial obliqueدرSE (T1+T2+PD)7

         2-تهیه نمای طولی یاSagittal SE(T!+T2)

FOVیامحدوده فیلد درBrain mri
Axial شکل 7

         1-محدوده درترانسورس ازقاعده

 جمجمه تا ورتکس یا آپکس یعنی از

Foramen magnum to the superior surface of brain

  2-  اسلایسها موازی با Axis anterior and posterior commissur  خطوط بیس لاین

 3-پارامترهای تکنیک مثل Thickness-fov-gap-number of slice

   4-مقطع مورد نظرازروی تصویر

 ساجیتال وکرونال میتواند تهیه گردد

 ولی بهتر است ازروی Sagital

 تنظیم گردد

FOVدرBRAIN MRIدرساژیتال مغز شکل8

         1-محدوده مورد نظراز Temporal lob to the other side

         2-مقطع مورد نظرمیتواندازروی آگزیال وکرونال تهیه شود ولی بهتر است ازروی آگزیال انجام شود8

FOVدرBrain mriدرمقطع کرونال شکل 9

         1- محدوده مورد نظر ازمخچه یاcerebellumتا frontal lob

         2- مقطع مورد نظرمیتواند ازروی تصویرساجیتال وآگزیال

 گرفته شود ولی بهتراست از روی

 ساژیتال انجام گردد

3-Base lines یا خطوط تنظیم از

 روی ساجیتال درامتداد کورد وعمودبرکف سلا میباشد

Additional sequences

1-Axial /oblique IR T1:این روش برای ام ارای مغز

 بچه ها تا سن 5 سالگی زیرا ماده سفید دراین بیماران کاملا 9

 رشد نیافته(not fully myelinate) لذا دربیماران خیلی جوان

 بافت سفید وخاکستری آنهاتقریبا شبیه به هم میباشد وکنتراست

   ببن آنها درتکنیک SE T1 پائین است (CNR=contrast to noise ratio is low)

  2-Axial Flair/Epi T2 :درزمانی که سیگنال CSF

   ساپرسشن وضعیف گردد به منظوربررسی فضای Periventricle or cord lesion : for example  MS


Artifact problem

1-آرتیفکت اصلی مربوط به فلوی کاروتید وشریان ورتبرا ل

 که برای رفع آن ا زکاهش FOV وروش spatial pre-saturation

 2-آرتیفکت GMN (gradient moment nulling) گاهی

 وخفیف درپوستریورفوسا که مربوط به سیگنالهای عروقی که ازحفره خلفی واردجمجمه میشوند وباعث کاهش    TEمیشوند

 برای کاهش آن ازروش pe-gating   استفاده میشود

 3-آرتیفکت حرکت بیمار

 4-آرتیفکت Ghostingکه مربوط به جهت ومحورphase encodingمیشود


1- توجه به بیماران کلاسترو فوبیا

2-توجه به فاکتورهای نوروژنیک بیمارمانند اپی لپسی-پارکینسون

 3-استفاده از پلاگ گوش دربچه ها

Indication contrast agent of brain

1-بررسی تومورهائی مانند: مننژیوما-نیوروما-ms--ضایعات متاستاتیک وتومورهای invasive  مانند گلیوما

 2-بررسی عفونتهای توبرکولوزی تومورهای لیپتومننژ-

 3-postتروما که بر روی مننژ تاثیر داشته اندامکان این هنس دارند

 4-درتعیین  Infarctاگرجدید باشد امکان دارد

 5-کنترل بعد از جراحی یا رادیوتراپی درصورت شک به

 عود مجد د ضایعه

 6-برای تشخیص تومورهای کوچک isointense ویاایزواینتنس

 بودن تومورها

 7-جهت تمایز بعضی نئوپلاسم های نادرمانند همانژیوبلاستوما-اپاندیموم ونیزبررسی میکروآدنوم هیپوفیز



+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم آبان 1384ساعت 19:34  توسط مهدی xray   | 

عفونت میتواند ارگانهای مختلف را درگیر کند در کشور های در حال توسعه باعث مرگ ومیر قابل توجه می شود اگر عفونت و التهاب علامت موضعی داشته باشد راحت تشخیص داده می شود اما بعضی وقتها بیمار تب می کند ولی محل عفونت مشخص نیست .

در محل عفونت سیستم دفاعی بدن موادی ترشح می کند که :

1- سبب افزایش نفوذ پذیری عروق

2- افزایش خون رسانی

3- گلبول های سفید وارد منطقه می شوند

بر خورد سیستم دفاعی باعث تولید چرک pus   می شود (گلبولهای مرده و باکتری های مرده )

 حالت آبسه : باکتری ها دورمحل عفونت  ناحیه باریکی از مواد فیبروتیک هم ترشح می کنند و آبسه را تشکیل می دهند در این محل باکتری ها به خوبی رشد می کنند معمولاٌ آبسه با آنتی بیو تیک درمان نمی شو.

د برای تعین محل آبسه های مجهول المکان

(1- سونوگرافی 2- ct scan  3- MRI 4- پزشکی هسته ای) استفاده می کنند

پزشکی هسته ای :

در پزشکی هسته ای از چند روش استفاده می کنند

1-استفاده از داروی رادیو اکتیو Ga-67 (گالیوم 67)

2- استفاده از WBC+In  گلبول سفید نشاندار شده با In-111


در روش اول 5میلی کوری گالیوم67  به بیمار تزریق می کنند و تصویر برداری 24 ساعت بعد به صورت Anterior   -  Posterior   از تمام بدن  و Lateral  از نواحی مشکوک و اندامها گرفته می شود گالیوم در خون توسط ترانسفرین حمل می شود و در نواحی  عفونت والتهاب جمع می شود  گالیم در بررسی تومورها مخصوصاٌ لنفوم مورد استفاده قرار می گیرد

در روش دوم  WBC  به صورت واکنش سیستم دفاعی بدن در محل های عفونت تجمع پیدا می کند 

در این روش مقداری خون از بیمار گرفته می شود و با استفاده از سانتریفوژ گلبولهای سفید را جدا کرده  وروی آن In-Oxine  رادی اکتیو می ریزند واکنش به این صورت است که In-111  وارد گلبول می شود  وسپس این محلول رادیو اکتیو را به بیمار تزریق می کنند تصویر برداری در دو مرحله انجام می گیرد 

1-     تصویر برداری 3 تا 4 ساعت بعد از تزریق

2-     مر حله دوم 18  تا 24 ساعت بعد دو باره تصویر می گیرند

از تمام بدن به صورت Ant     Post     تصویر می گیرند .

پرسش های شما را در حد توانایی  پاسخ گوییم .


+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هفتم تیر 1384ساعت 21:48  توسط مهدی xray   | 


1. Trapezium
2. Trapezoid
3. Capitate
4. Head of capitate
5. Hamate
6. Hook of hamate
7. Scaphoid
8. Lunate
9. Triquetrum
10. Pisiform
11. Styloid process of radius
12. Head of ulna
13. Styloid process of ulna
14. Radiocarpal joint
15. Distal radioulnar joi


+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم تیر 1384ساعت 3:3  توسط مهدی xray   | 

رفلاکس مثانه به حالب وکلیه(لگنچه)

در بعضی کودکان که محل اتصال حالب به مثانه دچار اختلال است (یا به علت بیماری و یا مادرزادی)با عث می شود که این دریچه که به طور طبیعی مانند دهان ماهی است یعنی باید فقط از یک طرف باز باشد وادرار از حالب وارد مثانه شود خوب کار نکند وادرار به حالب ودر نوع شدید به کلیه برگشت کند.این کودکان اغلب با سوزش ادرار مراجعه می کنند برای اینکه این مشکل تشخیص داده شود دوروش در رادیولوژی است . چون به مرور باعث خرابی کلیه ها می شود

۱ـــ رادیولوژی با ماده حاجب(داروی حاوی ید)وی. سی. یو. جی

۲ـــتصویر گیری پزشکی هسته ای ـــ وی .سی .یو .جی رادیو نوکلاید با تکنسیم۹۹

در روش اول به اندازه حجم مثانه بچه سرم حاوی داروی مگلومین (ید) از طریق سوند ادراری (فیدینگ تیوب)وارد مثانه می کنند ودر حالتهای مختلف (مایل وصاف) ودر حال زور زدن ودر حال ادرار کردن از بچه تصویرمی گیرند معمولاٌ ۳ـــ۵ کلیشه و اگر رفلاکس باشد مشخص است ولی با حساسیت کم

در روش دوم مقدار کمی داروی رادیو اکتیو (حدود۱ میلی کوری ) وارد مثانه بچه می کنند و بعد سرم را کم کم وه به اندازه حجم مثانه وارد می کنند ودر همین حال که سرم وارد می شود به وسیله گاما کمرا هر شروع به تصویر گیری پشت سر هم می کنندتا مثانه پر شود سپس بیمار روی لگن می نشیند ودر حال ادرار هم تصاویر پشت سر هم می گیرند

در روش اول از رادیولوژی و اشعه ایکس استفاده می شود ولی در روش دوم از ماده رادی اکتیو تکنسیم۹۹ که ساطع کننده اشعه گاما ۱۴۰ کیلو الکترون ولت است استفاده می کنند

نسبت اشعه دریافتی در روش دوم به مراتب کمتر از روش اول است وبچه اشعه خیلی کمتری دریافت می کند وهمچنین روش دوم بسیار دقیق است ومیزان کم رفلاکس(برگشت) را هم نشان می دهد

این مطلب خیلی خلاصه بود در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر وسوالات دیگر تماس بگیرید

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و ششم تیر 1384ساعت 1:55  توسط مهدی xray   | 

در کنج دلم عشق  کسی خانه ندارد
                                        کس جای درین خانه ویرانه ندارد
دل را به کف هر که نهم باز پس آرد
                                        کس تاب نگه داری ديوانه ندارد

  در بزم جهان  جز دل حسرتکش ما نيست
                                           آن شمع که می سوزد وپروانه ندارد
دل خانه عشق است خدا را به که گويم
                                             کآرايشی از عشق کس اين خانه ندارد
گفتم مه من از چه تو در دام نيفتی
                                              گفتا چکنم دام شما دانه ندارد 
 در انجمن عقل فروشان ننهم پای
                                      دیوانه سر صحبت فرزانه ندارد

                     تا چند کنی قصه ز اسکندر و دارا
                    ده روزه عمر این همه افسانه ندارد

حسین پژمان بختیاری

+ نوشته شده در  جمعه بیست و چهارم تیر 1384ساعت 21:25  توسط مهدی xray   | 

استرو تاکسی

روشی است که با استفاده از سی تی اسکن از مغز بیمار بیوپسی انجام می دهند ابتدا یک وسیله ای به نام پاتیل به سر بیمار می بندند و سر بیمار را ثابت می کنند ای ن وسیله مدرج می باشد با مختصات ایکس ایگری زد   

سپس یک سی تی از سر بیمار انجام می دهند  محل ضایعه را مشخص می کنند با مختصات x, y, z

سپس با استفاده از مته استریل جمجمه را سوراخ کرده و بیوپسی می کنند

+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم تیر 1384ساعت 12:48  توسط مهدی xray   | 

1-فا قدتشعشعات یونیزان

2-مولتی پلنینگ بدون جابجائی

3-افزایش کنتراست بافتهای نرم وااسپیشیا ل رزولوشن

4- فا قدآرتیفکت استخوان وهوا

5-تهیه تصاویربا ارزش پاتوژيك وارزش آناتومیک وفیزیولوژی

6-تعیین خصوصیات بافت (بیوشیمی) براساس تعیین شدت سیگنال ومحاسبه ریلاکسیشن تایم

7-تهیه تصاویرسه بعدی جهت بررسی بهترضایعات

8-درطراحی تکنیکهای جراحی ترمیمی سروصورت

9- تهیه نمای میلوگرام-آنژیوگرام و....

10-حسا سيت بسياربالا درکشف متاستازها حتی گاهی زودتر از

 اسکن ایزوتوپ

 11-سا خت مدلهای هم اندازه عضو بدن وساخت وطراحی و

 قراردادن پروتزها

 12-اندازه گیری ومطا لعه جریان خون ومایعات بدن

 واندازه گیری فسفر بدن

 13-توانایی تشخیص خونریزی وادم (بنا به نظربعضی محققین

 خونریزی داخل جمجمه دارای ویژگی T1 کوتاه دراطراف و

T1طولانی درمرکزخونریزی

مراحل تصویرگیری

1-قرار گرفتن بیماردرداخل تونل مگنت

2-تابش امواج رادیوئی به بدن بیمار

3-قطع تابش

4-تا بش سیگنال ازبدن بیمارودریافت توسط سنسورها

5-بازسازی وریکانستراکشن تصاویر

+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم فروردین 1384ساعت 3:21  توسط مهدی xray   | 

به نام خدا

پروفسور لوکی آزمایش جالبی انجام داد  نتیجه اون این بود که اشعه x  وپرتوهای یونیزان ناشی از واکنشهای هسته ای نه تنها ضرر ندارد بلکه سودمند هم است او دوگروه موش را مورد آزمایش قرار داد یک گروه کنترل وشاهد وگروه دیگر را مورد تابش پرتوبه مقدار کم ولی هر روز قرارداد نتیجه بدست آمده جالب بود  وآنهم اینکه بعد از اتمام ازمایش  عمر موشهای پرتو دیده به مقدار محسوسی بیشتر از موشهای سالم گروه شاهد بود (مقدار دوز روزانه حدود 5/ گری ) ÷روفسور لوکی در صدد اثبات اثر radiation Hormusies  است که می گوید پرتو واشعه X به مقدار کم مثل واکسن برای بدن عمل می مند ویک ایمنی ثانویه برای بدن ایجاد می کند وبدن را در مقابل بیماریها مقاومتر میکند.

اگر چنین باشدپس این آمریکایی ها یه چیزی می دانند که نمی گزارند بقیه کشور ها هم ر اکتور هسته ای درست کنند


+ نوشته شده در  جمعه دوازدهم فروردین 1384ساعت 3:9  توسط مهدی xray   | 

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم فروردین 1384ساعت 20:9  توسط مهدی xray   | 

به نام خدا

امروز ۱۱/۱/۸۳ تصمیم گرفتم یک وبلاگ داشته باشم آنهم در مورد رادیولوژی

اگر مطلبی دارید برام بفرستید

+ نوشته شده در  پنجشنبه یازدهم فروردین 1384ساعت 19:47  توسط مهدی xray   |